MEDICINA SPORTA

Sportska medicina postaje sve popularnija oblast ne samo zbog potreba sportista već i zbog sve izraženije potrebe za uključivanjem svih uzrasta u određene fizičke aktivnosti sa ciljem očuvanja vitalnosti i zdravlja. Glavni zadatak sportske medicine je održnje stanja optimalnog zdravlja. Značaj sportske medicine najbolje ilustruje izreka:
“Fizička aktivnost može zameniti moge lekove a nijedan lek ne može zameniti fizičku aktivnost.”

Poliklinika Fizikus je locirana u prostoru prve ordinacije za sportsku medicinu koja je počela sa radom davne 1936. godine. Utemeljivač te medicinske discipline je bio prof dr Vojin Smodlaka prvi specijalista sportske medicine u Jugoslaviji i na Balkanu.

U NAŠOJ USTANOV MOŽETE DOBITI SLEDEĆE USLUGE U OBLASTI MEDICINE SPORTA:

  • Periodični zdravstveni pregledi sportista i sportskih stručnjaka za overu takmičarske legitimacije
  • Ergometrijska testiranja (test opterećenja)  
  • Ergospirometrija
  • Motorička testiranja
  • Procena predispozicije za bavljenje sportom
  • Procena konačne visine i biološkog sazrevanja
  • Dijagnostika i terapija sportskih povreda

Pravilnik

Na osnovu člana 19. stav 3. Zakona o sportu („Službeni glasnik RS”, broj 10/16),

Ministar zdravlja i ministar omladine i sporta sporazumno donose

PRAVILNIK

o sprovođenju zdravstvenih pregleda sportista i sportskih stručnjaka

“Službeni glasnik RS”, broj 88 od 22. juna 2020.

Ovim pravilnikom uređuju se način, vrste, obim i rokovi u kojima  se sprovode zdravstveni pregledi za sportiste i sportske stručnjake (u daljem tekstu: učesnici u sportu).

Opštu i posebnu zdravstvenu sposobnost učesnika u sportu utvrđuje zdravstvena ustanova, privatna praksa, odnosno zavod nadležan za sport i medicinu sporta (u daljem tekstu: pružalac zdravstvene usluge), u skladu sa zakonom i ovim pravilnikom.

Zdravstveni pregledi učesnika u sportu uzrasta od šest do 14 godina obuhvataju:

1) utvrđivanje opšte zdravstvene sposobnosti dece i omladine koja učestvuje u školskom sportu;

2) utvrđivanje opšte zdravstvene sposobnosti za bavljenje sportskim aktivnostima;

3) utvrđivanje posebne zdravstvene sposobnosti za bavljenje sportskim aktivnostima.

Pored opšte zdravstvene sposobnosti, posebna zdravstvena sposobnost utvrđuje se, za sve sportske grane, na svakih šest meseci, za:

1) sportiste takmičare starije od 12 godina, čiji je energetski zahtev ≥6 MET-a (profesionalni sportisti, sportisti reprezentativci u svim sportskim granama, vrhunski sportisti, perspektivni sportisti, talentovani sportisti);

2) sportiste takmičare za koje je ta obaveza utvrđena sportskim pravilima nadležnih nacionalnih granskih sportskih saveza;

3) sportiste rekreativce koji učestvuju u sportskim takmičenjima, čiji je energetski zahtev ≥6 MET-a;

4) sportske stručnjake koji rade sa sportistima (trener u sportu, instruktor u sportu, organizator rekreacije u sportu, sudija u sportu, sportski vodič, sportski spasilac).

Zdravstveni pregled sportskih stručnjaka obavezno sadrži i psihološku ocenu.

Svaki sportista takmičar, prilikom utvrđivanja zdravstvene sposobnosti za učešće na takmičenjima, mora da ima:

1) dokument kojim potvrđuje identitet (ličnu kartu, pasoš i dr.);

2) medicinsku dokumentaciju o prethodnim bolestima, povredama i lečenju;

3) takmičarsku knjižicu.

Sportsko-medicinski upitnik (u daljem tekstu: Upitnik) je dokument koji popunjava punoletni učesnik u sportskim aktivnostima ili roditelj, odnosno zakonski zastupnik lica koje je maloletno.

Pregled za utvrđivanje opšte zdravstvene sposobnosti za učešće u sportskim aktivnostima obuhvata:

1) uzimanje opštih podataka, pri čemu se mogu koristiti podaci iz Upitnika iz člana 12. ovog pravilnika;

2) merenje telesne visine;

3) merenje telesne mase;

4) indeks telesne mase (BMI);

4) merenje krvnog pritiska;

5) pregled glave i vrata;

6) pregled limfnih čvorova;

7) pregled grudnog koša i pluća (pregled, auskultacija);

8) auskultaciju srca;

9) pregled abdomena (inspekcija, palpacija);

10) pregled krvnih sudova (palpiranje perifernih pulseva);

11) pregled kože;

12) pregled nervnog sistema;

13) pregled koštano-mišićnog sistema sa posturalnim statusom;

13) elektrokardiogram (12-kanalni EKG) sa interpretacijom;

14) laboratorijska ispitivanja kompletne krvne slike (hemoglobin, hematokrit, eritrociti, leukociti, trombociti) jednom godišnje.

Pregled za utvrđivanje posebne zdravstvene sposobnosti učesnika u sportu iz člana 4. stav 1. ovog pravilnika, pored pregleda iz člana 14. ovog pravilnika, obuhvata:

1) laboratorijska ispitivanja: kompletnu krvnu sliku (hemoglobin, hematokrit, eritrociti, leukociti, trombociti), šećer u krvi, test urina (test merne trakice kako bi se utvrdio nivo proteina i šećera) sedimentaciju ili CRP, ureu, kreatinin, aspartat amino-transferaza (AST), alanin amino-transferazu (ALT): bilirubin (ukupni), urin sa sedimentom, a dodatno po medicinskim indikacijama: feritin, TIBC, UIBC, masnoće u krvi (holesterol, HDL i LDL holesterol, trigliceridi), proteine, elektrolite;

2) proširenu antropometriju: BMI, procenat telesne masti, procenat mišića, druga antropometrijska merenja u odnosu na zahteve sportske discipline i potrebe korisnika;

3) test opterećenja na ergometru sa kontinuiranim praćenjem EKG-a (jednom godišnje), kao i za sve učesnike u sportu − takmičare starije od 12 godina koji se bave sportskim aktivnostima čiji je energetski zahtev ≥6 MET-a.